Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 13
dobre aby nie na świeżo rąbane, co już tyle razy wspomniałam. Każde drzewo iglaste, a osobliwie sosnowe wesoło się pali, lecz nadzwyczajnie wiele daje tłustej sadzy. Gorsze jeszcze jest olszowe. U nas zwykle używa się drzewa twardego do pieców, a smolnego na komin, przeciwnie w innych krajach, biorą kloce i okrąglaki bukowe do kominów, a drzewa miękie prędko się palące do pieców, gdzie się rychło zamyka blachą i ciepło zatrzymuje; podobno ie ten sposób jest lepszy od naszego? Drzewo smolne w kominach pożarem grozi, pryskające iskry nie jednego przypadku były przyczyną.
Sążeń kwadratowy zwyczajny ma 6 stóp tak wysokości jak szerokości i długości, W Galicyi czasem do 4 łokci dochodzi sążeń, ale to już jest osobno wymówionym i wyjątkiem.
Drwalnie. Jest to budynek osobny lub miejsce w budynku nieodzownie potrzebne. Drzewo na dworze lecące, naprzód że się daleko prędzej rozchodzi, potem nie wyschnąwszy należycie, traci przez wpływ powietrza i słotę, prawie wszelkie alkoliczne żywioły, co je i do palenia niegodziwem czyni i popiół połowy zalety pozbawia.
Dukat. Patrz pieniądze!
Dyma. Dobry wyrób na rożne użytki. Dawniej więcej był jak teraz w modzie. Z dymy się robią powijaki dla dzieci, spódnice i.td Nowy użytek z dymy w gęste paski, jest bardzo wygodnym. Z tej dymy naśladującej zupełnie karbowanie robią się szlarki do obszywania koszulek dziecinnych, mankietów kołnierzyków. Gdyby ją robiono z nici, a nie z bawełny, lepiejby jeszcze było. Dyma w Austryi Wal lis zwana w szerokie paski, na obydwie strony, jest bardzo trwała, służy na dziecinne serwetki, do których się tasiemki przyszywają Dobre też z niej
Sążeń kwadratowy zwyczajny ma 6 stóp tak wysokości jak szerokości i długości, W Galicyi czasem do 4 łokci dochodzi sążeń, ale to już jest osobno wymówionym i wyjątkiem.
Drwalnie. Jest to budynek osobny lub miejsce w budynku nieodzownie potrzebne. Drzewo na dworze lecące, naprzód że się daleko prędzej rozchodzi, potem nie wyschnąwszy należycie, traci przez wpływ powietrza i słotę, prawie wszelkie alkoliczne żywioły, co je i do palenia niegodziwem czyni i popiół połowy zalety pozbawia.
Dukat. Patrz pieniądze!
Dyma. Dobry wyrób na rożne użytki. Dawniej więcej był jak teraz w modzie. Z dymy się robią powijaki dla dzieci, spódnice i.td Nowy użytek z dymy w gęste paski, jest bardzo wygodnym. Z tej dymy naśladującej zupełnie karbowanie robią się szlarki do obszywania koszulek dziecinnych, mankietów kołnierzyków. Gdyby ją robiono z nici, a nie z bawełny, lepiejby jeszcze było. Dyma w Austryi Wal lis zwana w szerokie paski, na obydwie strony, jest bardzo trwała, służy na dziecinne serwetki, do których się tasiemki przyszywają Dobre też z niej
gatki kobiece. Nie ma żadnego w sobie krochmalu, a trwa. ta choć bawełniana, bardzo tez tanio kosztuje.
Dywan. Patrz kobierce.
Dziewanna Odwar kwiatu dziewanny nietylko jest dobrym napojem dla dzieci, jakem już mówiła w art: o chodowaniu, ale tez jeszcze skutecznym środkiem do obmywania ran. Trzeba okładać spuchle części ciała przez uderzenie lub ranę, płatkami w dziewannie maczanemi, uważając, aby dobrze przecedzoną była. Hemoroidy nabrzmiałe też się nią z dobrym skutkiem przemywają.
Dziś Mądre przesłowie powiada, aby nigdy do jutra nie odkładać to, co się dziś uskutecznić może. Osobliwie też w rolnictwie i gospodarstwie trzymać się trzeba przepisu tego jeżeli dzień dzisiejszy jest sprzyjającym. Ludzie, którzy lubią ciągle odkładać, umierają, nic nie uskuteczniwszy użytecznego... w nich też zwłoka jest cechą lenistwa, a nie przezorności. Piszą o S. Augustynie, iż matce, naglącej go o zmianę życia, zawsze odpowiedział: "matko jutro" aż dnia jednego wyrzekł — Dziś — i stał się świętym. Skarga nasz sławny kaznodzieja, nazywa dziś dniem zbawienia, a jutro dniem zatraty.
Dzwonki. Nigdzie niezawodnie więcej jak u nas nie żałuje się na potrzeby istotne, wydając nad miarę na zbytek. Wiem, że na zalecanie dzwonków ściennych w każdym pokoju przy łóżkach, przy kanapach, niejeden właściciel domu się na mnie zmarszczy, sądząc, że radzę taki niby zbytkowy wydatek, gdy tymczasem jest to nader wygodna i użyteczna rzecz. Naprzód, samo bezpieczeństwo i osób i domu zyzkuje na dzwonkach: w chorobie, w razie napaści złodzjeja, w przypadku pożaru, dzwonek nie jednemu życie i zdrowie ocalił. Do tego co za oszczę-
Dywan. Patrz kobierce.
Dziewanna Odwar kwiatu dziewanny nietylko jest dobrym napojem dla dzieci, jakem już mówiła w art: o chodowaniu, ale tez jeszcze skutecznym środkiem do obmywania ran. Trzeba okładać spuchle części ciała przez uderzenie lub ranę, płatkami w dziewannie maczanemi, uważając, aby dobrze przecedzoną była. Hemoroidy nabrzmiałe też się nią z dobrym skutkiem przemywają.
Dziś Mądre przesłowie powiada, aby nigdy do jutra nie odkładać to, co się dziś uskutecznić może. Osobliwie też w rolnictwie i gospodarstwie trzymać się trzeba przepisu tego jeżeli dzień dzisiejszy jest sprzyjającym. Ludzie, którzy lubią ciągle odkładać, umierają, nic nie uskuteczniwszy użytecznego... w nich też zwłoka jest cechą lenistwa, a nie przezorności. Piszą o S. Augustynie, iż matce, naglącej go o zmianę życia, zawsze odpowiedział: "matko jutro" aż dnia jednego wyrzekł — Dziś — i stał się świętym. Skarga nasz sławny kaznodzieja, nazywa dziś dniem zbawienia, a jutro dniem zatraty.
Dzwonki. Nigdzie niezawodnie więcej jak u nas nie żałuje się na potrzeby istotne, wydając nad miarę na zbytek. Wiem, że na zalecanie dzwonków ściennych w każdym pokoju przy łóżkach, przy kanapach, niejeden właściciel domu się na mnie zmarszczy, sądząc, że radzę taki niby zbytkowy wydatek, gdy tymczasem jest to nader wygodna i użyteczna rzecz. Naprzód, samo bezpieczeństwo i osób i domu zyzkuje na dzwonkach: w chorobie, w razie napaści złodzjeja, w przypadku pożaru, dzwonek nie jednemu życie i zdrowie ocalił. Do tego co za oszczę-
deo pracy ludzkiej, przystojność, dalej mniej biegania, ziębienia, poufalenia się ze sługami, wysyłania z pomocą niani i dzieci, ztąd też ułatwienie dla służących, czynniejsze dla nich najęcie, bo nie mają obowiązku czekania na rozkazy w przedpokoju. Trzeba się tylko do dzwonka przyzwyczaić a stanie się koniecznym. Jednak dzwonić na służącego z dziesiątego pokoju, aby pani upadłą chustkę podał, albo panu nałożył wygasłą fajkę, jest znowu nadużyciem, boć pomniejmy, żeśmy przecież nie Turki, ani niedołęgi.
Elegancya. Wielu z naszych młodych osób zawraca głowę elegancyą, i sądzą, że aby pozyskać nazwę elegantki, dosyć być wytworną w stroju wybredną, poniżającą innych, z niczego nie kontentą, niegrzeczną, a nawet impertynentką!... jest to nietylko szkodliwe wyobrażenie i wiodzące do niego pod względem duszy; lecz tez całkiem mylne, co do samej rzeczy. Prawdziwej elegancyi przedewszystkiem musi towarzyszyć ta harmonia. i, o której tyle razy ci mówiłam. Musi jedna rzecz drugiej odpowiadać. Strój suty przy brudnych w ubogim domu sprzętach nędznie odzianych służących, gminnej mowie i ruchach, jest równie rażącym, jakbyś w 20. dukatowy kapelusz słomianny na bal się ubrała, lub na przechadzkę w dworską suknię. Z gustem, pracą staraniem ubierzesz się lepiej jak ta, co tylko w przepych ufając wiesza na siebie tysiączne błyskotki. Bądź też przekonana., że bez ochędóstwa nie może być elegancyi, i że choćbyś brylantowemi bransoletkami okryła ręce, kiedy te ręce są brudne, nikt cię za za elegantkę nie weźmie. Nadto w kobiecie wyższego ukształcenia jest urok, który na wszystkie jej czyny, ruchy, na wszystko, co ją otacza, się rozlewa. Choćby ona najskromniej ubraną była, odznaczać się będzie między towarzyszkami, nie, przesadzonem ułożeniem. powabem nie do
Elegancya. Wielu z naszych młodych osób zawraca głowę elegancyą, i sądzą, że aby pozyskać nazwę elegantki, dosyć być wytworną w stroju wybredną, poniżającą innych, z niczego nie kontentą, niegrzeczną, a nawet impertynentką!... jest to nietylko szkodliwe wyobrażenie i wiodzące do niego pod względem duszy; lecz tez całkiem mylne, co do samej rzeczy. Prawdziwej elegancyi przedewszystkiem musi towarzyszyć ta harmonia. i, o której tyle razy ci mówiłam. Musi jedna rzecz drugiej odpowiadać. Strój suty przy brudnych w ubogim domu sprzętach nędznie odzianych służących, gminnej mowie i ruchach, jest równie rażącym, jakbyś w 20. dukatowy kapelusz słomianny na bal się ubrała, lub na przechadzkę w dworską suknię. Z gustem, pracą staraniem ubierzesz się lepiej jak ta, co tylko w przepych ufając wiesza na siebie tysiączne błyskotki. Bądź też przekonana., że bez ochędóstwa nie może być elegancyi, i że choćbyś brylantowemi bransoletkami okryła ręce, kiedy te ręce są brudne, nikt cię za za elegantkę nie weźmie. Nadto w kobiecie wyższego ukształcenia jest urok, który na wszystkie jej czyny, ruchy, na wszystko, co ją otacza, się rozlewa. Choćby ona najskromniej ubraną była, odznaczać się będzie między towarzyszkami, nie, przesadzonem ułożeniem. powabem nie do
opisania. który jednak każdy czuje. O tym rodzaju ukształcenia tak trafnie powiedział Chapfert. Le tact, c'est le bon gout appliquè a la conduite le bon ton c'st le bon gont appliquè au maintien
Bez trafności i dobrego smaku uprzejmości, nie ma elegaancyi.
Emetyk. Tartarum stibiatum po łacinie. Środek powszechnie używany na wymioty. Tego, jak w urządzeniu lekarstw pisałam, musisz zawsze mieć kilka, czy kilkanaście proszków, od potrzeby. W chorobach dziecinnych jednak, lepsza jest Jpecuhanha gdyż ta nie tyle wstrząśnienia sprawia, i często przeczyszcza też i dołem, emetyk zaś na mózg działa. Przed kilkunastu laty, była moda (nazywam modą, gdyż system ten tak prędko minął, jak ona zwykle mija) dawania emetykowanej wody chorym na piersi. Miał ten środek być skutecznym nawet w suchotach i był obszernie opisany przez Lantoy.
Emetyczna maść Sprawująca razdrażnienie skóry. Emetyczna inaścią każą lekarze smarować dołek żołądkowy, na bole i kaszle piersiowe; za uszami na fluxye i rumatyzmy głowy. Jest to rodzaj lekkiej wizykatoryi. Oprócz tej maści używają się w tym celu: kitajki drażniące, wilcze łyko, olejek gorczyczny, chrzan i.tp. ( Patrz wizykatorya.
Emulsya na kaszel, Kiedy jest dużo flegmy grającej w piersiach, a odkaszlenie trudne, dobrze jest brać Emulsya przyprawioną jak następuje. Zrobisz dekokt z korzenia szlazowego klejowaty, do szklanki tegoż nalejesz pół szklanki soku migdałowego; dasz łyżeczkę ulepu Jpecuchanhy. zmięszawszy razem, zażywać będziesz co parę godzin łyżkę stołową
Enemy. Środek bardzo skuteczny, a tem lepszy, że
Bez trafności i dobrego smaku uprzejmości, nie ma elegaancyi.
Emetyk. Tartarum stibiatum po łacinie. Środek powszechnie używany na wymioty. Tego, jak w urządzeniu lekarstw pisałam, musisz zawsze mieć kilka, czy kilkanaście proszków, od potrzeby. W chorobach dziecinnych jednak, lepsza jest Jpecuhanha gdyż ta nie tyle wstrząśnienia sprawia, i często przeczyszcza też i dołem, emetyk zaś na mózg działa. Przed kilkunastu laty, była moda (nazywam modą, gdyż system ten tak prędko minął, jak ona zwykle mija) dawania emetykowanej wody chorym na piersi. Miał ten środek być skutecznym nawet w suchotach i był obszernie opisany przez Lantoy.
Emetyczna maść Sprawująca razdrażnienie skóry. Emetyczna inaścią każą lekarze smarować dołek żołądkowy, na bole i kaszle piersiowe; za uszami na fluxye i rumatyzmy głowy. Jest to rodzaj lekkiej wizykatoryi. Oprócz tej maści używają się w tym celu: kitajki drażniące, wilcze łyko, olejek gorczyczny, chrzan i.tp. ( Patrz wizykatorya.
Emulsya na kaszel, Kiedy jest dużo flegmy grającej w piersiach, a odkaszlenie trudne, dobrze jest brać Emulsya przyprawioną jak następuje. Zrobisz dekokt z korzenia szlazowego klejowaty, do szklanki tegoż nalejesz pół szklanki soku migdałowego; dasz łyżeczkę ulepu Jpecuchanhy. zmięszawszy razem, zażywać będziesz co parę godzin łyżkę stołową
Enemy. Środek bardzo skuteczny, a tem lepszy, że