Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 17

Sponsorzy:





Gumowane płótna. W kołnierze męzkie i pod guziki daje się ono dla mocy, także pod ornaty kościelne.
Haha. Rów, który się kopie dla odkrycia widoku w ogrodach, a razem zabespieczenia siedziby. Powinien być głęboki z wałem ubitym na brzegu z wybranej z niego ziemi. Ten wał się obsadza nizko rosnącemi, a kolczatemi krzewami.
Hafty. Najpiękniejsze w Europie są robione w Nancy we Francyi, i te za paryzkie uchodzą, lecz w Paryża nie ma żadnej tak znacznej fabryki, z Paryża zaś nowe tylko wychodzą formy i wzory. Po tych St, Gall w Szwajcaryi słynie pięknością wyrobów i taniością cen. Następnie z zagranicznych hafty saskie idą, po nich wiedeńskie itd. My się krakowskiemi poszczycić możemy: haftarka Nidecka, ślicznie wykończa prace jej powierzone i każdy wzór potrafi wykonać. Dawniej hafty krakowskie bardzo były tanie, teraz się podwyższyły w cenie, zapewne dla znacznej wziętości.
Zbytek w haftach, którego się niektóre damy u nas dopuszczają, zdaje mi się nagannym, a nawet nieprzyzwoitym. Co do chustek do nosa złotem i kolorami szytych, uważam tę modę, (zupełnie wschodnie haremy przypominającą) za przeciwną rozsądkowi i dobremu smaku, nie istnieje też ona jak u nas, za granicą nigdy mi się tego widzieć nic zdarzyło.
Przypominam ci tu w tym względzie słowa pełne prawdy przez panią Hoffmann w jednem z jej dzieł wyrzeczone — stósuj się do nich, radzę ci.
Haladzy. Turecka materya, którą mężczyźni na szlafraki używają, a damy na ranne ubranie. Jest ona trwała i ładna, ale prawdziwej już trudno dostać. W Wiedniu naśladują haładzy czyli hałaje, ale sztuczki 9cio łokciowe
w których je przedają, są niewygodne, bo za małe na teraźniejszą modę i materya sama słaba.
Hemoroidy. Choroba prawie powszechna u nas, osobliwie u mężczyzn, a pochodząca z życia nieregularnego, to zbytniej nieczynności, to zamocnych ruchów ciała — jak naprzykład konna jazda. Jadło zbyt pożywne, mięsne, korzenne; napoje rozpalające, bardzo chorobę tę wzmagają. Aby nie podlegać hemoroidom czyli napływowi krwi do dolnych części, trzeba się starać o utrzymanie żołądka w stanie regularnym. Picie wody zimnej, kąpiele letnie, zasiady o pewnych godzinach, przerywanie prac umysłowych przechadzkami, są co do zachowania się ciągłego skutecznemi. Jeżeli zaś uporczywe zatwardzenie zmusza do brania lekarstw, nie radzę ci udawać się do pigułek, w których najważniejszą zasadą jest Aloes, jako to w Morrissona powszechnem lekarstwie. Ta roślina jest prawdziwa trucizną i choć na czas przerywa zatkanie kiszek, z czasem jeszcze bardziej do zatwardzenia doprowadza. Masz tu przepis Dra G. z Genewy, który on dawał osobom na hemoroidy cierpiacym.
Cremor Tart:
Flor Sulfur Lot
Sachar Lact aa 3 1/2
Tego proszku bierze się po łyżeczce od kawy rano i w wieczór przed spaniem, w soku jakim lub miodzie; w wodzie nie chce on się rozpuścić.
Humor wesoły. Nie ma szczęśliwszego usposobienia, jak wesołość. Pismo Ste nazywa wesołość darem Ducha świętego. Nie mówię ja tu o roztrzepaniu, lecz o miłej i swobodnej wesołości, która jest wypływem czystego sumienia. O tę wesołość, o ten dobry humor wszyscyśmy się starać powinni. Przeciwna jej wada ponurego zasępjenia, jest
nieznośną w domowem pożyciu. Lepiej ulżyć sercu, mówiąc szczerze, jeżeli się ma jaki żal do kogo, jak tak dusić w sobie, a przez to jątrzyć urazy i nieukontentowania.
Jaja. Najlepsze do zimowego przechowywania są z końca Sierpnia. Tych nazbieraj ile sądzisz, że potrzebować będziesz. Poukładaj je jedno koło drugiego i przesyp miałkim popiołem lub suchym piaskiem, nałóż drugą warstwę tak do wierzchu beczki czy paki. Najświeższe dasz na spód, dawniejsze z wierzchu, aby je kolejno potrzebować. Sieczki, otrąb i jagieł, nie jest dobrze brać do tego użytku, gdyż podlegają one stęchliznie, która się jajom kommunikuje. Jeżeli się które jaje rozbije, natychmiast słoma, otręby i kasza zatęchną; przeciwnie popiół i piasek. Możesz także maczać jaja w rozpuszczonym gipsie i tak je chować w miejscu suchem, a nie zbyt zimnem.
Jałmużna. Dać ubogiemu grosz mieni się jałmużną; ale wymawiać ten mizerny datek, nie mieć serce przejęte uczuciem powinności, czyniąc go, choćby on nie tylko grosz ale i tysiące wynosił, nie będzie to datek chrześciański. Prawdziwa ludzkość zasadza się na pomocy stosownej do cierpień i potrzeb tych, którym się chce ulgę przynieść. Sposób, czas, wyraz twarzy i słowa, które darowi towarzyszą, mogą albo podwoić, albo zniweczyć, jego wartość. Umieć wypełniać dobre uczynki miłosierne, jest znajomością pięknej duszy i pochodzi z uczucia prawdziwej dobroci. Rada dobra, polecenie stosowne, pocieszenie itp. są nieraz daleko prawdziwszą jałmużną, jak sam pieniężny datek.
Jaskółcze gniazda. Zapobiegając gnieżdżeniu się jaskółek u okien, co tak budynki oszpeca i brudzi, trzeba przylepiać końcami w kątach długie pasy z krajanego pa-
pieru. Te migając w powietrzu niepokoję ptaki chcące się w oknach sadowić i wypędzają je (1).
Jęczmień. Aby dla chorych przysposobić napój przyjemny i zdrowy, trzeba jęczmienia kwartę, nałać wodą ciepłą i tak przez dni kilka w cieple nie całkiem zanurzony tylko namoczony, zostawić. Gdy słód na pęcznieje, gotuje się go jak zwyczajnie na lekki klejek, który cukrem lub miodem się osładza.
Jęczmienna kawa. W artykule o zasiadach, radziłam dawanie dzieciom napoju tego. Urządza się on w następujący sposób: kaszę perłową nie zbyt grubą trzeba upalić w piecyku od kawy, tak aby nie tylko powierzchnia ziarna sczerniała, ale aby i środek jego był uprażony. Należy więc na wolniejszym ogniu, ale dłużej ją palić. Potem się na młynku mielą te ziarna i czy po/owę czy 1/4 część prawdziwej kawy dla smaku do nich dodaje. Gotować należy Jak zwykle w imbryczku; prosto przepuszczać przez maszynę nie byłoby dostatecznem. — Najlepiej zaś wieczorem ją gotować, aby się na czysto sklarowała. Następnego rana już tylko w wodzie wrzącej odegrzać trzeba. Dzieci bardzo tę kawę lubią. Jest ona nietylko zdrowsza od prawdziwej, ale i od żołędziowej, która zatwardzenie sprawia i krew rozpala, a smak ma nieznośny.
Jedwabne materye. Te wyroby są dotąd bardzo drogie i tysiącznym zmianom mody podlegają, nie można więc nic pewnego o nich wyrzec co do cen, gatunków i nazwy; prawdą jest tylko, że od roku do roku w gorszych są robione gatunkach; nawet coraz węższe, co nieraz w kupnie

---------------
(1) Tę radę winnam obywatelowi z Bydgoskiego prawdziwie wzorowo swe gospodarstwo prowadzącemu, którego dom mógłby być nazwany Szkołą porządku. Spostrzeżenie tu podane, nie jestże dowodem, że rozum i baczność do wszystkiego się przyda?... i tak do największych jak do najmniejszych szegółów stosować się umie? —