Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 23
Sponsorzy:
- www.magicsem.pl
- www.reklamawinternecie.pl
- www.dermatek.pl
- www.krevox.com
i wadze krzywdzi kupującego, chybia słuszności, ale i ten (chociaż i szlachcic) co wełnę nie sumiennie sortuje, zboże nie dobrze każe chędożyć, piasek do mąki sypie, wody do piwa dolewa i podobnych nadużyć się dopuszcza.
Uczciwość wewnętrzna jest cecha szlachetnego uspososobienia; tę w każdym stanie znajdzie. Ale u nas handlują po większej części żydzi nie oświeceni, u których oszukaństwo jest prawie nałogiem, wyjąwszy bardzo małą liczbę, dla tego kupiectwo nie ma powagi i rzetelności. Lecz któż temu winien, i że są żydzi, i że są szalbierze? przepraszam, ale przyznać trzeba, że Wy same. Gdybyście sobie np Panie, słowo dały, iż bać co bać, u żydów kupować nie będziecie, wnet by się chrześcianie znaleźli; którzyby się do handlu wzięli, gdyż każda potrzeba obudza przemysł (1). A gdybyście nie miały tyle mocy, aby podobne przedsięwzięcie wykonać, to się przynajmniej uczcie sztuki kupowania. Dla czego u nas każdy bankier, więcej korzysta, jakby za granicą czynił? Oto dla tego, że zna niewiadomość waszą, że wie, że ma będzie trzeba tracić u nas na kredycie, na czasie wypłaty, na nieodpisywaniu na listy, na tysiącznych podobnych czas zajmujących, nieakuratnością! Bankier i kupiec czuje dla was rodzaj pogardy, za nic mając wasze słowo, upomnienie i targi, gdyż wiedzą oni, że wy się na tych rzeczach nie znacie, — że targowanie jest u was nałogiem i poniekąd potrzebą; że nie macie wyobrażenia ani
--------------------------
(1) Styczności z żydami, owe szkaradne faktory was samych przyzwyczają do wybiegów, do interessów krzywych i nie jasnych, żydzi więc i pod względem moralnym i pod finansowym są zakałem naszym. Anglik jeden dziwne nam uczynił pytanie, któreby powinno na głębokie zastanowienie zasługiwać. Czy to prawda mówił; że u was wszelka cywilizacya przez żydów przychodzi? Na zżymanie się nasze, dodał — aleć w ich ręku jest handel i większa część przemysłu, a dziś przez handel i przemysł kształcą się i oświecają i ludzie i narody najbardziej. Cóż to było odpowiedzieć? Smutno tyłku mieć takich nauczycieli!.
Uczciwość wewnętrzna jest cecha szlachetnego uspososobienia; tę w każdym stanie znajdzie. Ale u nas handlują po większej części żydzi nie oświeceni, u których oszukaństwo jest prawie nałogiem, wyjąwszy bardzo małą liczbę, dla tego kupiectwo nie ma powagi i rzetelności. Lecz któż temu winien, i że są żydzi, i że są szalbierze? przepraszam, ale przyznać trzeba, że Wy same. Gdybyście sobie np Panie, słowo dały, iż bać co bać, u żydów kupować nie będziecie, wnet by się chrześcianie znaleźli; którzyby się do handlu wzięli, gdyż każda potrzeba obudza przemysł (1). A gdybyście nie miały tyle mocy, aby podobne przedsięwzięcie wykonać, to się przynajmniej uczcie sztuki kupowania. Dla czego u nas każdy bankier, więcej korzysta, jakby za granicą czynił? Oto dla tego, że zna niewiadomość waszą, że wie, że ma będzie trzeba tracić u nas na kredycie, na czasie wypłaty, na nieodpisywaniu na listy, na tysiącznych podobnych czas zajmujących, nieakuratnością! Bankier i kupiec czuje dla was rodzaj pogardy, za nic mając wasze słowo, upomnienie i targi, gdyż wiedzą oni, że wy się na tych rzeczach nie znacie, — że targowanie jest u was nałogiem i poniekąd potrzebą; że nie macie wyobrażenia ani
--------------------------
(1) Styczności z żydami, owe szkaradne faktory was samych przyzwyczają do wybiegów, do interessów krzywych i nie jasnych, żydzi więc i pod względem moralnym i pod finansowym są zakałem naszym. Anglik jeden dziwne nam uczynił pytanie, któreby powinno na głębokie zastanowienie zasługiwać. Czy to prawda mówił; że u was wszelka cywilizacya przez żydów przychodzi? Na zżymanie się nasze, dodał — aleć w ich ręku jest handel i większa część przemysłu, a dziś przez handel i przemysł kształcą się i oświecają i ludzie i narody najbardziej. Cóż to było odpowiedzieć? Smutno tyłku mieć takich nauczycieli!.
wexlów, ani najczęściej kursu i zamian różnych pieniędzy ani wartości istotnej towarów.
Dla gospodyni wiedzieć, jak kupować jest nieodzowna umiejętnością. Do tej nie tylko potrzebna jest wiadomość ceny towarów, ale jeszcze i ich gatunku; gdyż nawet byłoby lepiej w pierwszem jak w drugiem być omylonym. Winnaś wiec szukać jak najpilniej tej nauki, korzystać z każdej do tego sposobności, pytając, dowiadując, radząc się świadomszych przyjaciółek.Żaden przedmiot obojętnym być tu nie ma, gdyż to, co się dziś nie przyda, może jutro stać się użytecznem.
Nie ma wiadomości, z którejby, czy dla siebie, czy dla drugich korzystać nie było podobnem, a przysłużyć się bliźniemu, jest też celem, któregośmy wszyscy winni z oka nie spuszczać. Kobiety często, jak mówię przesadzaj!) się w targowaniu, ale jakiż skutek tego? oto wielka strata czasu i także chybione usiłowanie, gdyż albo dają za towar cenę niższą jak wart, w czem świadomemu kupcowi, okazują niewiadomość, z której on korzystać może, lub chcą kupić za bezcen, co też jest niesłusznem.
Jeżeli kupiec przyciśnięty potrzebą, przyjmuje zapłatę niższą nad wartość rzeczy, w tym razie kupujący, korzysta z jego smutnego położenia i pogorszą je swą winą; jeżeli zaś podwyższa coraz ofiarowaną summę (co okazuje przyjemność w targowaniu), to ją sobie też i nadał kupi i ciągle się z nią targować będzie. Przypominam sobie, że do sławnego cukiernika L. w Warszawie przychodziła często jedna dama, która w brew zwyczajowi, ciągle się o każdy przedmiot targowała, Chłopcy w cukierni już tak do tego nawykli byli, że jej zawsze o parę złotych drożej cenili, aby jej dać przyjemność wytargowania flaszki syropu lub funta cukrów; między sobą zaś śmieli się serdecznie z jej
Dla gospodyni wiedzieć, jak kupować jest nieodzowna umiejętnością. Do tej nie tylko potrzebna jest wiadomość ceny towarów, ale jeszcze i ich gatunku; gdyż nawet byłoby lepiej w pierwszem jak w drugiem być omylonym. Winnaś wiec szukać jak najpilniej tej nauki, korzystać z każdej do tego sposobności, pytając, dowiadując, radząc się świadomszych przyjaciółek.Żaden przedmiot obojętnym być tu nie ma, gdyż to, co się dziś nie przyda, może jutro stać się użytecznem.
Nie ma wiadomości, z którejby, czy dla siebie, czy dla drugich korzystać nie było podobnem, a przysłużyć się bliźniemu, jest też celem, któregośmy wszyscy winni z oka nie spuszczać. Kobiety często, jak mówię przesadzaj!) się w targowaniu, ale jakiż skutek tego? oto wielka strata czasu i także chybione usiłowanie, gdyż albo dają za towar cenę niższą jak wart, w czem świadomemu kupcowi, okazują niewiadomość, z której on korzystać może, lub chcą kupić za bezcen, co też jest niesłusznem.
Jeżeli kupiec przyciśnięty potrzebą, przyjmuje zapłatę niższą nad wartość rzeczy, w tym razie kupujący, korzysta z jego smutnego położenia i pogorszą je swą winą; jeżeli zaś podwyższa coraz ofiarowaną summę (co okazuje przyjemność w targowaniu), to ją sobie też i nadał kupi i ciągle się z nią targować będzie. Przypominam sobie, że do sławnego cukiernika L. w Warszawie przychodziła często jedna dama, która w brew zwyczajowi, ciągle się o każdy przedmiot targowała, Chłopcy w cukierni już tak do tego nawykli byli, że jej zawsze o parę złotych drożej cenili, aby jej dać przyjemność wytargowania flaszki syropu lub funta cukrów; między sobą zaś śmieli się serdecznie z jej
urojonego tryumfu. Czasem kupiec ustąpi ci na jednem dla przypodobania się tobie, lecz bądź pewna, że to sobie w dwójnasób na innem powetuje.
Udawaj się tylko do handlów z uczciwości znanych, osobliwie do tych, gdzie ceny są stało ustanowione; wtedy będzie ci jednak użyteczna, znajomość gatunków, abyś towary dobrego użytku nabyła — tak do kuchennych, jak do odzieży — rzeczy złe, wyroby nietrwałe są drogie, gdybyś je za bezcen miała, gdyż po czasie wysługi i użyteczności sądzić trzeba. Jest też cechą zepsutego gustu, nosić liche i pozorne tylko materye; lepiej parę sukien mieć w garderobie a przyzwoitych, jak kilkanaście styranych. W wyborze bielizny, osobliwie trzeba mieć największą baczność. Staraj się nabrać wiadomości, jakie są najlepsze fabryki, jak rozpoznać nici od bawełny, — uważaj na białość, na brzegi, na równość itp. Możnaby tom cały zapełnić szczegółami tyczącemi się kupna, lecz tu miejsce na to za szczupłe. Fraszki do strojów, których moda się zmienia, innego starania i wyboru wymagają. Nim się na jakie kupno zdecydujesz, dobrze zrobisz w kilku sklepach widzieć, co mają, aby porównać przedmioty i odjąć sobie niewczesnego żalu.
Jeżeliś panią znaczniejszej włości, podałabym ci myśl, nie moją, lecz z wielkim skutkiem przez jednę z naszych dam w Poznańskiem w użytek wprowadzoną, założenia u siebie sklepiku od pierwszych potrzeb. Nie mówie, abyś sama handlować miała, ale jaką wysłużoną sługę, lab żonę urzędnika rolniczego, namówiwszy do tego rodzaju zarobku, — dala jej zapomogę na początek i przyrzekła swą praktykę (1). W wiejskim składzie powinny być przedmioty
--------------------------
(1) Pani G. Ch. pełna cnót chrześciańskich i najlepszych chęci z bardzo szczęśliwym skutkiem jedną, że swych dawnych sług na sklepiku osadziła. Po ludnych i osadnych wsiach Galicji i Podola, jeszcze łatwiejby się takie sklepiki utrzymały.
Udawaj się tylko do handlów z uczciwości znanych, osobliwie do tych, gdzie ceny są stało ustanowione; wtedy będzie ci jednak użyteczna, znajomość gatunków, abyś towary dobrego użytku nabyła — tak do kuchennych, jak do odzieży — rzeczy złe, wyroby nietrwałe są drogie, gdybyś je za bezcen miała, gdyż po czasie wysługi i użyteczności sądzić trzeba. Jest też cechą zepsutego gustu, nosić liche i pozorne tylko materye; lepiej parę sukien mieć w garderobie a przyzwoitych, jak kilkanaście styranych. W wyborze bielizny, osobliwie trzeba mieć największą baczność. Staraj się nabrać wiadomości, jakie są najlepsze fabryki, jak rozpoznać nici od bawełny, — uważaj na białość, na brzegi, na równość itp. Możnaby tom cały zapełnić szczegółami tyczącemi się kupna, lecz tu miejsce na to za szczupłe. Fraszki do strojów, których moda się zmienia, innego starania i wyboru wymagają. Nim się na jakie kupno zdecydujesz, dobrze zrobisz w kilku sklepach widzieć, co mają, aby porównać przedmioty i odjąć sobie niewczesnego żalu.
Jeżeliś panią znaczniejszej włości, podałabym ci myśl, nie moją, lecz z wielkim skutkiem przez jednę z naszych dam w Poznańskiem w użytek wprowadzoną, założenia u siebie sklepiku od pierwszych potrzeb. Nie mówie, abyś sama handlować miała, ale jaką wysłużoną sługę, lab żonę urzędnika rolniczego, namówiwszy do tego rodzaju zarobku, — dala jej zapomogę na początek i przyrzekła swą praktykę (1). W wiejskim składzie powinny być przedmioty
--------------------------
(1) Pani G. Ch. pełna cnót chrześciańskich i najlepszych chęci z bardzo szczęśliwym skutkiem jedną, że swych dawnych sług na sklepiku osadziła. Po ludnych i osadnych wsiach Galicji i Podola, jeszcze łatwiejby się takie sklepiki utrzymały.
włościanom przydatne. Nici, jedwabie, tasiemką druty i igły świece, mydło, krochmal, nawet cukier i kawa; skóry, sól dziegieć, czepce i inne do ich pospolitego stroju kawałki. Po te zwykle wieśniacy jeżdżą do miasteczek, przy czem żyd ich ciągnie do karczmy, do wódki, zkąd zguba zdrowia czasu i sumienia!
Leguminy suche. Grochy, szocowice, bób i fasola trzeba w niedostatku wody miękkiej, w ktorej najprędzej się ugotują, wlać w ukrop, w który się wsypało łyżeczkę od kawy węglanu potażu, lub Alkali oczyszczonego.
Lekarstwo na przeczyszczenie Dra M. w Poznaniu. Ziół St. Germain zwanych, bierze się łyżeczka od kawy z czubem i filiżanką ukropu nalewa: gdy woda wystygnie, trzeba przecedzić ją przez czyste płótno, dodać trochę cukru, i od razu wypić na czczo. Rozwalniają żołądek bez najmniejszego bólu wewnątrz.
Lekarstwo angielskie na przeczyszczenie.
Sulf. sod. siccat 3. j.
Bi. carbon sodae 3, ij.
Carbon Magnesie 3. iij.
M. Bil. in scatula.
Tego proszku, dla mężczyzny silnego, bierze się łyżeczka od kawy z czubem z wodą na noc; druga nazajutrz rano przed samem śniadaniem. Jest to bardzo dobry środek na przeczyszczenie i wszelkie kwasy żołądkowe trawi. Aby cię uwolnić od szkaradnego trunku wiedeńskiego, który u nas doktorowie radzi przepisują, daję ci tu jeszcze receptę na laxowanie:
Sześć drachm kremortartary; półtorej uncyi ulepku fijałkowego; zmieszaj, dolawszy troche wody dla rozrządzenia; razem pół szklanki wypij.
Leguminy suche. Grochy, szocowice, bób i fasola trzeba w niedostatku wody miękkiej, w ktorej najprędzej się ugotują, wlać w ukrop, w który się wsypało łyżeczkę od kawy węglanu potażu, lub Alkali oczyszczonego.
Lekarstwo na przeczyszczenie Dra M. w Poznaniu. Ziół St. Germain zwanych, bierze się łyżeczka od kawy z czubem i filiżanką ukropu nalewa: gdy woda wystygnie, trzeba przecedzić ją przez czyste płótno, dodać trochę cukru, i od razu wypić na czczo. Rozwalniają żołądek bez najmniejszego bólu wewnątrz.
Lekarstwo angielskie na przeczyszczenie.
Sulf. sod. siccat 3. j.
Bi. carbon sodae 3, ij.
Carbon Magnesie 3. iij.
M. Bil. in scatula.
Tego proszku, dla mężczyzny silnego, bierze się łyżeczka od kawy z czubem z wodą na noc; druga nazajutrz rano przed samem śniadaniem. Jest to bardzo dobry środek na przeczyszczenie i wszelkie kwasy żołądkowe trawi. Aby cię uwolnić od szkaradnego trunku wiedeńskiego, który u nas doktorowie radzi przepisują, daję ci tu jeszcze receptę na laxowanie:
Sześć drachm kremortartary; półtorej uncyi ulepku fijałkowego; zmieszaj, dolawszy troche wody dla rozrządzenia; razem pół szklanki wypij.