Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 28

Mąka jęczmienna pomocna na ból w piersiach. Trzeba mieć jęczmienną mąkę dobrze spytlowaną i przesianą na gęstem sicie. Wsypuje się jej garncy kilka w worek i mocno zawięzuje. W wodę wrzącą w kotle, trzeba ten worek zanurzyć cały przez 24 godzin niech się gotuje bez przerwy; gdy wody ubywa innej dolewać należy i podkładać ognia, aby ciągle woda się gotowała. Po dobie upłynionej odstawia się kocioł, nie wyjmując worka, aż woda wystygnie, wtedy się go rozwięzuje i wysypuje mąka, która we środku suchą zostaią. Z tej się. wyrabiają różne kluski, zacierki, papka; co można wymyślić dla odmiany, aby przyjemniejszym był ten pokarm choremu, gdyż go i po kilka razy na dzień dawać należy.
Merynos. Nader pospolity wyrób wełniany, który się dla swej użyteczności upowszechniły można go też dostać od najniższej do bardzo wysokiej ceny. Francuzkie równające się prawie tyftykowi tureckiemu, są najpiękniejsze ale drogie; szerokiego francuzkiego merynosu w najpiękniejszym gatunku łokieć francuzki, czyli sztab do 24 zp. płacić trzeba w samym kraju. Saskie merynosy, które najczęściej u nas za francuzkie przedają, są nierównie tańsze, ale nie tyle trwale, bo rzadsze, jednak już do wielkiej doskonałości je doprowadzono. Merynosy angielskie najtańsze są też i najgorsze, bo i rzadkie i na jedną tylko stronę przerabiane. W krajach pruskich ładnych nawet merynosów angielskiemi zwanych, łokieć po pięć srebrnych groszy, dostać można. W trzech zimniejszych porach roku, nie ma lepszego wyrobu tak na damskie suknie, jak dla dzieci, nad merynos na codzień. Muślin wełniany zastępuje często merynosy dla taniości i dla żywych kolorów, jednak merynos jest trwalszy. Ze się też merynosy dobrze farbować dadzą, niektóre oszczędne damy kupują je naprzód w kolorach ja-

snych do większego stroją, potem na ciemne farbować dają na codzień, i tak jakby dwie suknie mają;
Mgła. Wyziew ziemny bardzo zdrowiu szkodliwy Ztąd febry, rumatyzmy, katary; wypada ile możności nie tylko mgły, lecz też wieczornej i rannej rosy unikać, i nie wychodzić jak po opadnięciu onej. Wychodząc zaś, należy usta chustką zasłaniać. Rada moja nie tylko do osób w wieku podeszłym, lecz i do młodzieży się stosuje; młodzi owszem przez nieprzezorność gromadzą w sobie zarody chorób, które później się okazują i życie przykrócić mogą. Rosa wieczorna na włosy szkodzi, wypadają one, gdy się długo na dworze bawi z głową odkrytą.
Miary i Wagi. Radzę ci mieć w domu dzieło prof. uniwer. Warszawskiego Kolberga o nowych miarach i wagach Królestwa Polskiego, Jest ono doskonale wypracowane, a dając porównanie z mnóstwem innych miar, bardzo użyteczne i wygodne. Tu udzielam ci porównanie łokcia, garnca, funta i morga nowo-polskich z innemi Europejskiem! miarami.
1000 Polskich łokci równe są:
Angielskim 629, 93 (1) Łokciom (Jardi), 1899, 80. Stopom (Fect).
Badeńskim 960, 06. Łokciom
Bawarskim 1016, 73. dito
Czeskim 969, 76. dito
Drezdeńskim 1016, 73. dito
Francuzkim 480, 00. dito (Aunes), 576, 00. Metrom, 1738, 00. Stopom

----------------
(1) Cyfry leżące po lewej stronie przecinka, znaczy całości, stać po prawej stronie, oznaczają dziesiąte części tychże całości.

Niderlandzkim 576, 00. Łokciom, 5760, 00. Palms
Pruskim 863, 65. Łokciom
Witembergskim 937, 75. dito, 2010, 54. Stopom,
Wiedeńskim 739, 22. Łokciom, 1822, 20 Stopom
Szwajcar, now. 1920, 00. dito
Zurichskim star 959, 92. Łokciom, 1919 80. Stopom

1000 polskich funtów równe są:
Badeńskim 811, 00. Funtom
Bawarskim 724, 14. Funt.
Czeskim 788, 37. Funt.
Dreadenskim 867, 59. Funt.
Francuzkim 405, 50. Kilogramom, 811, 00. Funtom
Pruskim 867, 40. Funtom
Węgierskim 825, 15. Funtom Budy, 726, 56 Funtom Presburga
Wirtembergskim 867, 40. Funtom
Wiedeńskim 724, 09. Funtom
Zurichskim daw. 865, 33. Funtom
Sawajcar. now. 811, 00. Funtom.

1000 polskich garncy równe są:
Angielskim 13, 76. Quarter, 880, 67. Galion, 27, 52. Barich, 42, 73. Striech
Czeskim 2095, 06. Pinte, 65, 47. Eimer

Badeńskim 26. 67. Malter, 2666, 67. Maas
Bawarskim  107, 81. Metzen, 37, 83. Scheffel
Drezdenskim 4272, 24. Kannen, 67, 81. Eimer
Francuzkim(1) 4, 00. Kilolitrom, 40, 00. Hectolitrom, 320, 00. Boisseaux,
Niderlandskim 40, 00. Murde, 4000, 00. Kop.
Pruskim 72, 78. Scheffel, 3493 34. Kwartom
Wegęrskim 74, 99. Metzen, 4799,13 Halbe
Wirtembergskim 180, 56. Simri, 2177, 43. Maas, 12, 61. Eimer
Wiedeńskim 65, 04. Metzen, 68, 95. Eimer
Szwajcar, now. 2666, 66. Pot albo Maas.
Zunchsk. daw. 48, 71. Mudde, 2191, 87. Maas.

Porównanie miar powierzchni Ziemi.
Kraje lab Miasta. Miary. Pręty kwadratowe nowej polskiej miary.
Polska. 1. Mórg, czyli 1/30 Włuki (now. pol. ) ma: 300.
Chełmińskiej 1. Morg (miary starej) ma. 301
 
---------------------------------------
(1) Polska nowa kwarta zupełnie równa jest litrowi, to jest jedności miar nowych francuzkich.