Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 29

Sponsorzy:





Chełmińskiej 1. Morg. (miary nowej) 310
Prusy 1 Morg magdeburski czyli 180
Pręt. czyli 1/30 włuki mageb. 137.
Francya: Dawny Arpento 48, 400 st. 274 Kilare o 1000 Arach czyli 10 Hectarach 5358. Hectar o 100 Arach. 536. Decar o 10 Arach. 54
Anglia 1. Acre o 4840 Jardsz 160. 217
Austrya 1. Joch. o 1600 Lachter 308.
Bern (dawny) 1. Juchart z 40, 000 stop 185.
Zurich (daw.) 1. Juchart z 36, 000 stop 174.
Genewa 1. Pose 148.
Nurymberga l. Morg o 200 Prętach 254. 1. Acker 114.
Niderlandy 1. Runder 536.
Drezno 1. Ackero 300 pręt 895.
Szląsk 1. Morg. o 300 pręt. 299.
Wirtemberg 1. Morg o 384 pręt. 169.
Badeuskie 1 Morgo 400 pręt. 193.
Erfurt. 1. Ackero 160 pręt. 141.
Cassel 1. Ackero 150 pręt. 124.
Hessy (W, X.) 1 Morg o 400 Klafter 134.
Tyrol 1. Juchart o 1000 Lachter 193.
Wodejski kanton 1. Pose 241
Szwajcarya (Nowa miara(1)) 193.

Miedź Nie żałuj mieć w doma pod dostatkiem naczyń kuchennych i kredensowych: już mówiłam, że od tej obfitości wewnętrzny porządek zależy. Miedź, u nas nie ko-

---------------------------------------
(1 ) Nowa miara Szwajcarska jest przyjętą w kantonach, Zurichu, Bernu Lucerny, Glaris, Zug, Freiburga, Solury, Bazylei, Srafuzy, St. Gallu i Argowii
sztowną, długo też trwa, aby ją tylko czysto utrzymywać. Do chędożenia miedzianych rądli i innych przedmiotów i nadania im stałego polom, trzeba je umoczyć w wodzie wrzącej, do której się wrzuciło winianu, dobrzeje wytraye potem należy. (Patrz o czyszczeniu złoconych naczyń i ustęp Woda miedziana).
Mięszanina do polerowania sprzętów drewnianych niepokostowanych. Rozpuść łyżkę oliwy z 2/4 fnt. wosku, gdy się roztopi, dodaj trochę essencyi terpetynowej, dobrze wybij wszystko, niech się utworzy maść gładka i dość gęsta; tej kawałeczek bierze się na flanelę i mocno wyciera sprzęty, które ślicznego lustru nabierają.
Mieszaniny mularskie. Nie mając zawsze na wsi dobrych mularzy pod ręką, nie źle ci będzie wiedzieć miarę istot potrzebnych do utworzenia mieszanin zdatnych do murowania
1. Mięszanina pospolita. Trzy części piasku grubego, jedna wapna gaszonego; wymieszać i uklepać, dodawszy wody.
2. Mięszanina lepsza. Piasku przez arfę przesianego i czystego dwie części, wapna gaszonego jedna. Zmieszać i wygnieść, jak pierwszą.
3. Mięszanina do murów nad wodą stojących- Piasku miałkiego jedna część, cegły ubitej na proszek jedna, wapna gaszonego jedna, zmieszać.
Mięszanina do wykładania sadzawek. Szlam rzeczny albo stawianny mięsza się na pół z gipsem, co bardzo mocny i wodotrwały robi grunt.
5. Mięszanina ziemniaczana. Jedna dziesiąta część ziemniaków rozgotowanych na miazgę mięsza się z dziewięcio częściami gipsu i dolewa wodą; używa się jej, jak poprzedniej; również strzeże od wilgoci, dobrze ją do funda-
nientów domowych używać, bo twarda i sucha. Do prostych budowli bierze się glina zamiast gipsu (z Autora Cadet de Vaux),
Mila Porównanie mil Królestwa polskiego z milami innych krajów. Mila Królestwa Polskiego ma sążni sześcio stopowych) 4032. liczą na milę wiorst rossyjskich 7,
Mila niemiecka nowa ma 4000. sążni reńskich,
— francuzka: — — 2400
holenderska — — 3166.
— wioska — 1015. —
— duńska 3918. —
— szwajcarska — — 2600. —
jedna wiorsta rossyjska — 576.
Mila geograficzna jest zupełnie równa mili Królestwa! Polskiego. Liczy się 1 a mil geograficznych na jeden stopień
Mila austryncka ma od polskiej tylko 44 stóp mniej!
Mixtura uśmierzająca, którą można zażywać bez obawy i z dobrym skutkiem.
Wody z wisien czarnych 2 łóty
z  lipowego kwiatu 2 łóty
— miętowej 1 łót
— kwiatu pomarańczow 1 łót
Kropel Hoffmana czyli Anody. 50 kropel
Ulepu ze skórek pomarańcz. 6 drachm
Ulepu cytrynowego 6 drachm
zmieszaj dobrze.
Używa się tej mixtury po łyżce stołowej w słabościach nerwowych, gdy jaki spazm je ściąga; w gwałtownych rznięciach i bólach żołądka; równie w nerwowych napadach;
Mixtura druga do tego użytku. Zmieszaj trzy drachmy ulepu Diacode z łótem wody pomarańczowej, dodaj dwa loty wody z kwiatu lipowego, zmieszaj — zażyj od razu.
Mixtura inna w razie gwałtownym. Dziesięć kropel Laudanam liquidum w łyżce wody pomarańczowej, z kawałkiem cukru zmieszać — na cztery razy służy ta ilość.
Morg. (patrz miary)
Morwy. Twierdzi;, że morwy białe usiać należy na jesień w czasie siejby ozimej, na gruncie, jakby pod żyto uprawnym; roku następnego rozwinięte liście kosić już można, jak trawę, dla jedwabników, co bynajmniej roślinie nie zaszkodzi, a prędki pożytek przynosi. Gdy morwa później drzewem się staje, należy ją rozsadzić, jeżeli się ja gęsto siało (patrz w tomie l-szym Jedwabniki )
Muchy i Mrówki. Muchy nie tylko niepokoją ludzi i przykrzą się wszystkim, lec/r walają sprzęty, brzydzą pokarmy, których się dotykają. Czystość i ochędóstwo, bielenie częste, szczególniej kuchni, spiżarń itp. są najpierwszemi lekarstwami, tak przeciw Muchom, jak i przeciw innym owadom. Trucizna najskuteczniejsza na nie, lecz którą trzymać należy gdzie wysoko na szafie tak, aby dzieci się jej tchnąć nie zdołały, jest pół łyżeczki Kobaltu w proszku rozpuszczanego w wodzie, którą się na płytki talerz rozlewa, muchy zewsząd zleciałe w około padają, świeżej wody się tylko na proszek dolewa i tak więcej miesiąca je truć można codzień wody dolewając; jednak do kuchni, chowalni i spiżarni kobaltu dawać nie trzeba, gdyś będąc silną trucizną, mógłby stać się niebespiecznym; muchy też otrute wpadając w jakie jadło, zepsułyby je i niezdrowem sprawiły. Dobra jest ostrożność, przykrywania talerza z trucizną, pokrywą druciana, aby koty lub psy się do niej nie dobrały.
Ktoby się lękał mieć w domu środek wyżej wzmiankowany, niech postawi szlanki na oknach pełne mydlin i nakryte plasterkami z surowego ciasta, w którym na środku