Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 3

Adamaszek Jestto najpiękniejsza materya jedwabna na pokrycie mebli. Najlepsze wyroby tejże są Turyńskie i Genueńskie. W Lyonie (we Francyi) też je robią, ale w podlejszych gatunkach. Szerokość jedwabnego adamaszku jest około łokcia polskiego. Włoskie od francuzkich są węższe. Teraz też robią adamaszki wełniane, — te bywają szersze od jedwabnych — są bardzo dobre na pokrycie mebli dla trwałości, i więcej jak pierwsze przydatne dla dworów naszych, bo do jedwabnych materyi — nie mówiąc już o cenie ich nader wielkiej — trzebaby mieć jeszcze pokoje obszernością, wysokością i wytwornem urządzeniem zgadzające się, z tym wydatkiem.
Adwokat Nim weźmiesz adwokata, równie jak lekarza, dobrze wprzód badaj o jego charakterze, uczciwości i zdatności. Nie bierz zbyt wielkich panów, bo ci, nie będą dbali o twe interessa. Chroń się leniwego, który równie jak przewrotny, mógłby cię opieszałością wyzuć ze wszystkiego. Przyzwyczaj obrońcę sądowego (jeżeli sama majątkiem rządzisz) aby ci zdawał sprawę z podjętych czynności dla twego dobra. Nie bądź machiną w tem, co cię tak blisko dotyczę. U nas w niektórych okolicach częstokroć adwokaci nawykli samowładnie działać, nieprzypuszczając do znajomości czynionych zabiegów klientów swoich. Tę przywarę nadała im gnuśność nasza... adwokat właściwie powinien być wykonywaczem myśli twoich i chęci, do których przystosowywać tylko ma formy prawa i dodawać zabiegi swoje. Pomnij też, że gdyby niesłuszność jaką w imieniu twoim popełnił, nie na niego wina spadnie, ale na ciebie. W interesach radź się nadto przyjacioł słusznych, uczciwych, doświadczonych, i tak do-

piero za ich zdaniem prowadź sprawy, Jeżeliś tak nieszczęśliwa, że je mieć musisz.
Afty. Są to małe białe chrosty nader bolesne, które się często na języku i dziąsłach znajdują; dzieci osobliwie podlegają temu cierpieniu. Są one oznaka kwasów żołądkowych. Dzieciom wymywać trzeba, gębką odwarem z kaszy perłowej jęczmiennej, do którego dodaje się trochę miodu i kropla octu. Również miodek różanny, w który się macza kwaczyk ze skubanego płótna i nim wyciera chrósty, jest skutecznym. Wewnątrz trzeba dziecku dawać Magnezy i Carboniki łyżeczkę, na wyniszczenie kwasu; albo pół łyżeczki od kawy rączych oczy (Oculos Cancrorum) w proszku. Osoby starsze mogą afty wypalać kawałkiem soli vitryolowej, którego koniec macza się w wodzie i prędko na bolesne miejsce przykłada na chwilę.
Alkali volatile jest to bardzo dobre lekarstwo na pszczoły, osy lub komara. Przykłada się go natychmiast bez wody, jeżeli miejsce nie zbyt delikatne, jak naprzykład oko, albo usta, w tych ostatnich razach leje się go trzydzieści kropli do kieliszka wody zimnej — przemywa część cierpiącą.
Alkali Jest także bardzo dobre do czyszczenia wybladłych plam na suknie i materyach jedwanych, napuszcza się niem to miejsce i wyciera, sukno suknem, a materya materyalnem płatkiem,
Alkali jest to samo, co amonium causticum.
Alun Użyteczną jest rzeczą mieć zawsze w domu kawałek ałunu, jakem to mówiąc o szafie z lekarstwem wspomniała. Ałun jest jeden z najskuteczniejszych środków do wyczyszczania ran, w które żywe mięso się wdało; osusza on i pomału goi wrzody. Dla zmiękczenia wody twardej, wsyp trochę do niej ałunu w proszku, wtedy się my-

dło w niej warzyć nie będzie i jarzyny prędzej ugotują np. groch stary.
Atłas Patrz jedwabne materye.
Axamit jedwabny. Patrz tamże.
Axamit wełniany. Bardzo piękne daje pokrycie na meble. Axamit ten robią w Belgii i Francyi. Miewał on dawniej łokieć polski szerokości, teraz szerszego dostanie bo jest w modzie na wybijanie sprzętów. Czem kolor jego piękniejszy, tem droższy. Jednak lepiej nim meble pokrywać, jak Morą, zwykle używaną u nas; jest on bowiem nadzwyczajnie trwały, nie płowieje i nie wysiada się, jak jedwabny. Są axamity gładkie, są w kwiaty wybijane; te ostatnie nazywają: axamitami z Utrechtu (miasta w Holandyi). Dużo go używają za granicą do wybijania powozów dla twardości jego. Zalecam ci go szczególniej; nie żałuj wydatku, nagrodzi się on.
Balsam Stej Genowefy Weź oliwy francuzkiej półtora funta, wody różannej: ćwierć funta, wina czerwonego tęgiego: półtora funta, drzewa sandałowego czerwonego: jedną uncyą. Zmieszaj razem w rynce pobielanej, która by trzy kwarty trzymała. Gotuj tę mieszaninę przez kwadrans, ciągle jeszcze mieszając łyżką drewnianą — poczym dodaj: terpetyny Weneckiej pół funta. Wymieszaj wszystko szpatalką drewnianą, przez parę minut, zdyjm naczynie z ognia, a gdy balsam przestygnie, dosyp w niego uncyą jedną kamfory w proszku — znowu wymieszaj. Przecedź przez płótno w inne naczynie, niech stoi przez dobę. Gdy się zetnie, poprzecinaj na krzyż massę, aby wypuściła płyn, który na spodzie osiądzie, wyłóż w słoiki, zatkaj dobrze, chowaj do użycia. Ten balsam, od dawna sławny, jest doskonałym na wygojenie ran zastarzałych; nawet takich, w których gangrena się pokazuje. Bierze się

go na płateczek i na miejsce bolesne przykłada, albo na skubankę, jeżeli rana głęboka, dwa razy na dzień odmieniając. Ten balsam zażywać dają też chorym po dwie drachmy w rosole lub wodzie, na bole wewnętrzne, na utrząsnienie i tp. Smarować także krzyże i inne części ciała cierpiące można, z dobrym skutkiem,
Barchan wełniany. Używa się na odzież letnią, jak kamlot przez mężczyzn; nie bardzo dobry, bo się łatwo przeciera; w kolorze szaraczkowym żółknie prędko.
Batyst Najpiękniejsze batysty wyrabiają się w północnej Francyi i Belgii. Te na miejscu od trzech do trzydziestu franków łokieć francuzki czyli sztab się płaci, podług cienkości. Gatunek najlepszy jest ten, w którym są tak równe włókna, że osnowę od wątka rozeznać nie można. Taki batyst ma brzegi szerokie i ścisłe. Gatunki mierne zwężają się w praniu na cal w łokciu.
Beczki Jeżeli musisz zmieniać beczki na wina i brać nowe, te trzeba naprzód wypłukać winem ciepłem, na wszystkie strony naczynie przechylając, aby wszędzie równie drzewo winem przeszło, resztę zaś tego się wylewa. Gdy się beczka wypróżni, należy ją zupełnie wyczyścić z lagru czyli osadu, który się na spodzie znajduje, aby złego nie nabrały zapachu. Potem sieje zatyka i stawia prosto w miejscu suchem, gdzieby na nie nic nie padało; gdy sieje znowu do użytku weźmie, trzeba wypłukać gorącą wodą, po dwa razy; wpuszcza w nie łańcuch żelazny, na wszystkie obracając strony, zawsze koniec łańcucha przez otwór trzymając, potem sieje znów winem płócze.
Beczki od piwa, też bardzo czysto utrzymywać każ, inaczej cala ilość w nich nalanego piwa zepsuje się.