Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 32

Nauka. W gospodarstwie tak jak w umiejętnościach wszelkiego rodzaja, nigdy uczyć się zaprzestać nie można. Coraz nowe spostrzeżenia, coraz ważniejsze odkrycia przymuszają nas do postępu. Nie bądźże leniwą w przypatrywania się, w czytaniu, w zapytywaniu osób świadomych i doświadczonych, a zawsze coś do skarbu wiadomości swych przydasz. Ucz się też wyrazów używanych przez różnych majstrów i robotników, bo jeżeli ich mową wyrażać się nie potrafisz, nie będą mieli zaufania w twej znajomości i ocenieniu robót, rozkazów też słuchać nie zechcą.
Nici. Przezorna gospodyni na wsi mieszkająca powinna mieć, jak jedwabiu, tak i nici zapas dostateczny w różnych kolorach, gatunkach i grubości, stosownie do użytku, do jakiego je potrzebować będzie; ten zapas pod jej własnym kluczem zamknięty być ma.
Nici szkockie na spółkach są dobre, bo równe, ale mniej trwale, jak czysto lniane, i do szycia bielizny nie dobre. W tym gatunku od 50go do 100go numeru potrzebować je może; 120ty jest już bardzo cienki i tylko do naprawiania tiulu się zda.
Do cerowania haftowania muślinów, najlepiej jest brać wysnute nitki ze szkockiego batystu, zamiast płaskich nici, które też są słabe i mniej równe.
Nici saskie lniane są piękne i mocne.
Domowych nici dobrze mieć zawsze kilka motków w zapasie, lak białych jak szarych do szycia grubej kuchennej i służących bielizny.
Nici czarne trzeba kupować w gatunku, jaki kapelusznicy potrzebują, są one mocne i nie farbują. Do znaczenia bielizny najlepszy kolor jest czerwony, bawełna niebieska się prędko wypiera. (Patrz pokrzywy).

Niedola. Ustrzedz się się jej w życiu nie jest w naszej mocy; lecz lekarstwo najskuteczniejsze do uleczenia boleści serca, równie jak w innych stratach i przygodach pocieszenie jest zajęcie się i praca; przeciwnie gnuśność, próżnowanie, samą pomyślność w niesmak zamieni.
Notatki. Osoby mieszkające na wsi powinny nawykać do zapisywania wszelkich spostrzeżeń jakie czynią, tak w gospodarstwie, jak w rolniczym zawodzie; jest to sposób jedyny nabycia prędszego doświadczenia; pamięć bowiem ludzka wystarczyć nie może do zatrzymania tylu szczegółów, z których życie poświęcone zatrudnieniom się składa. Za dawnych czasów naddziady nasze i nadbabki przynajmniej w kalendarzu zapisywali swe różne czynności, interessa i sekreta, czyńmyż jak oni, a zbogaceni większym jeszcze zbiorem umiejętności pożytecznych, które czas z sobą sprowadził, nie tylko sami z nich korzystajmy, lecz i drugim młodszym, mniej świadomym udzielajmy owoce doświadczenia. Gdyby w każdej okolicy był któś, któryby się chciał zajmować wypisywaniem środków potrzebnych do rozkrzewienia handlu i przemysłu; wynalezieniem bogactw ukrytych lub zaniedbanych przez nieużycie, cen potocznych różnych ziemiopłodów, drzewa i innych materyałów, bydła itd. stanu zdrowia, moralności, ubioru, pożywienia rolników: wszelkie te spostrzeżenia udzielone w celu li użytecznym; bez żadnych ozdób i rozumowań filozoficznych, które najczęściej zaciemniają rzecz, zamiast ją wyjaśnić, wielce stałby się użytecznym i całaby okolica z prac jego skorzystała.
Obfitość. Skutkiem jest oszczędności i dobrego zarządu. Tu uczynić wypada różnicę między marnotrastwem a obfitością. Marnotrawny wybierając doszczętu zasoby wysusza wszelkie ich źródła, obfitość owszem na oszczędności oparta jakby dobroczynną ręką oblewane pole, coraz

większy plon, coraz pomyślniejsze skutki za sobą sprowadza.
Obicia. Dostać je można w pięknych gatunkach tak w Warszawie, jak we Lwowie z fabryk, które w Wiednia naprzód założone pod firma Sperling und Rahu, później się rozeszły i dalej; są one jeszcze dość drogie. Obicia z fabryk rossyjskich mieć można nierównie taniej, lecz nie tak piękne i mniej trwałe. Zwyczajny zwój obicia składa się z 24 arkuszy zlepionego papieru, takich zwojów, (które mniej więcej 30 stóp trzymają długości) na wybicie średniej wielkości pokoju, trzeba około 8. do 10.; jeżeli na półtora łokcia od dołu będą ściany odrewnione (jakem to w tomie 1szym radziła), tem mniej obicia wyjdzie.
Wyklejać obicie na płótnie jest nie dobrym sposobem; myszy się za nie dostają, psują papier, który nigdy dobrze nie dotyka się muru. Uważać też należy, aby na zbyt świeże ściany nie lepić papieru, gdyż on z wilgoci prędko kolor zmienia. Obicia jasne, w kolorach trwałych, jakim jest: żółty, biały, jasno niebieski, zielonkowaty itp. ładniejsze są. od ciemnych, które dużo światła kradną i wielkiego oświecenia potrzebują; mniej zaś płowieją od lila i różowego. Najlepiej jest pokój papierem białym naprzód wykleić, dać mu dobrze wyschnąć, a dopiero obicie nań dawać (patrz klej i klajster).
Obrus. (Patrz stołowa bielizna).
Obyczajność i Grzeczność. Osobliwszą jest rzeczą jak mimo wzrostu nauk i umiejętności, mimo długiego pokoju, który powinien nadawać obyczajom większego wykształcenia, a wychowaniu powszechnemu staranności; — jednak wstecz w tym względzie rzeczy idą. Daleka już od nas dawna wytworna grzeczność, przyjemności powab świetnego towarzystwa przeszłego wieku. Jeżeli w ogólności

w kraju naszym nie było to wykształcenie ogólnem — dziwić się temu nie można. Ciągle zajęci przodkowie to wojną, to sprawami publicznemi — nie mieli czasu i sposobności nabycia tych towarzyskich form, które się tyle do uprzyjemnienia spółeczeństwa przyczyniają; zresztą ich gościnność była tak powszechna, ie nie mogli jej udzielić inaczej jak bez ceremonii, dając ją bez wyjątku; ale u osób bliżej miast i dworu mieszkających, jakże były te towarzyskie formy przyjemne i mile!
Teraz przeciwnie, już się rzadko zdarzy spotkać w młodzieży obojej płci tę grzeczność, która jest jednak najlepszą oznaką dobrego wychowania; jest ona jakby wystawa w sklepie, w której widzieć można, jakiego rodzaju kosztowności skład ten zawiera; jest paszportem, przez który się zalecamy życzliwości osób, z któremi znajomość zabieramy.
Dostając się między obcych, nie każdy wiedzieć może, kto jesteś, — czyś wysokiego rodu, — bogata; nawet czyś rozumna; ale każdy uprzejmie cię sądzić będzie, jeżeli w tobie ujrzy oznaki tej ogólnej chęci podobania się, która z miłości bliźniego wypływa, a która równie jest daleką od przesady i zalotności, jak od rubasznego prostactwa.
Bądźże proszę zawsze i dla każdego grzeczną; nieopuszczaj się w tem i z najściślej znajomemi osobami, i nie czyń tak, jak niektórzy, co najgorsze przyjęcie, najniewygodniejsze mieszkania u siebie, a ostatnie przy swym stole miejsce przyjaciołom udzielają.
Dla każdego bądź grzeczną podług stanu, wieku i powołania — swego i tych, z któremi obcujesz; chcę mówić że śmieszną byłoby rzeczą być dla swojej rówiennicy z uszanowaniem, jakie się mieć powinno dla osoby starszej; śmieszną, aby się kobieta przed mężczyzną uniżała, choć by on był najwyższego stanu. Tu, jak wszędzie, trzeba