Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 39

przecedź przez rzadkie płótno, dodaj 8 lotów terpentyny, znów mieszaj, póki nie wystygnie.
Weźmiesz trochę tej massy na kawałek flaneli czy sukna rozciągniesz na marmur lub drzewo, trzyć bydziesz dopóki pięknie świecić nie zacznie, a wosk do palców przylegać przestanie.
Pokrzywa. Roślina zaniedbana i poniekąd pogardzona, ma jednak nie jedną zaletę i użytek. Jest ona naprzód bardzo dobra paszą, czy świeżą, czy suchą, krowom służy i mleko gęściejszem sprawia, masło daje żółte i doskonale w smaku. Gdy się bydłu pokrzywa świeża zadaje, należy ją małym pręcikiem wybić, aby nie tak ostrą była. Równie krowy jak owce, świnie i konie wielce w niej smakują. Mleko przez liście pokrzywiane cedzone jest czyściejsze; raki i ryby w pokrzywie się trzymają dla świeżości.
Młode jej listki siekane i nasienie umięszane w osypki, podniecają niesienie się kur, także jest zdrowa dla jędyków młodych, gdy im gardło czerwienieje. Ze starych łodyg, nie tylko wyrabiają się mocne sznury, (gdyż te łodygi podobne do konopi dają włókna), lecz wymoczone i cienko przędzone wydają nici nadzwyczajnej piękności i mocy, które do naprawiania koronek i do robienia siatek służą.
W chorobach paraliżowych bicie części zmartwiałych, pokrzywami jest przez doktorów zaleconem.
Listki pokrzywiane na wiosnę i w kuchni się zdadzą zamiast szpinaku; jest to bardzo zdrowa i smaczna zielenina.
Polerowanie żelaza. Opiłki żelaza (Szmergiel) do polerowania żelaza służą. Posyp tym proszkiem kawałek wyprawnej skóry, którą poprzednio mocnym karukiem stolarskim na gorąco nasmarowałaś tak, aby na klej przylgnął, trzeba, aby był bardzo miałki, inaczejby żelazo porysował; gdy skóra zupełnie wyschnie, wtedy się nią nacierają

przedmioty, które się polerować pragnie. W Niemczech mają już gotowe papiery ze szmerglem przylepionym, do tegoż użytku.
Pomada dobra na zabespicczenie włosów od wypadania. Weź pomady różannej w aptece 99 części, do tej jedną setną część proszku kantarydowego, dobrze razem zmieszaj. Używaj jak zwykle.
Pomada czyli maść topolowa, bardzo dobra na włosy. Ody pączki na topoli dopiero pękać zaczynają, nazbieraj ich pełną kwartę, wymieszaj z kwartą czystego sadła; smaż na wolnym ogniu, póki tłustość niezazielenieje i pączki się nie rozgotują. Gdy jeszcze ciepła, przepuść przez gęste sito lub rzadkie płótno tak dusząc, aby się tylko pączki zostały i nałóż w słoiki. (Tą pomadą smarują się też hemoroidalne gruczoły)
Pończochy. Kobieta oszczędna powinna grubsze pończochy poprzeszywać kazać na pięcie bawełną, wzdłuż oczek dla mocy. Podszycie to od klinów do środka coraz wyżej idzie, inaczej trzewik przeciąłby fastrzygę. Tego pod szycia wcale nie widać, a pończocha nie równie trwa dłużej. Dobra pończocha bawełniana ciągnie się w ręku i ładnie na nodze przystaje, dla tego pończoch maglować nie należy, bo się rozszerzają i nieprzyjemnej nabierają tęgości. Pończochy francuzkie są piękniejsze i trwalsze od Saskich. Jedwabne pończochy w lecie nosić jest nader miłem dla chłodu; kupują się one na wagę — para onych mniej więcej 4 łóty waży. W Warszawie kilka dam już z własnych jedwabników ma pończochy W zimie użytecznem jest noszenie pończoch wełnianych, Berlińskie białe są śliczne, lecz równie jak flanela niemiecka mają niedogodność ściągania się w praniu; dobrze jest mieć deseczki, jakby płaskie prawidła do nawlekania nań pończoch, w praniu, aby się nie kurczyły.

Ciemne farbowane nie kurczą się w praniu. Nie mogącym znosić ciepłego obuwia w pokoju, radzę mieć kolorowe szkarpetki, jakie niektóre damy tak ładnie same na drutach robić umieją; można je zrzucać, wracając z przechadzki.
Popiół. Jeżeli się zoli w domu bieliznę, należy mieć czysty popiół i pilnować, aby pod kuchnią, gdzie go się składa żadne nieczystości, śmiecie, pomyje rzucanemi niebyły; od tego piękność i trwałość bielizny zawisła. Jeżeli popiół zwietrzały, nie dość pierwiastków alkalicznych i solnych zawiera, to plam i brudu wyprać nie zdoła; jeżeli przeciwnie nadto ich mieści, jeżeli się w nim znajdują części tłuste, smolące bieliznę, to ją znów zepsuje; na to więc trzeba dodać baczności.
Gałązki winne, jeżeli masz wina u siebie, najlepszy popiół dają, ale bardzo mocny, ten się zatem mięsza z innym do użytku. Łodygi z fasoli, grochowiny, szczaw, skorupy z jaj także na popiół przydatne. Gałęzie porzyczkowe, z agrestu i innych owocowych drzew i krzewów są lepsze na ług, jak dębina. Dobrze zrozumiana oszczędność zależy na mieszaniu różnych drzew białych z twardemi, aby je służący w tenże sposób wypalali.
Popiół, z którego się ług wygotował, jeszcze służyć może na użyźnienie trawników, świeży zaś na łąki rozsypany we Wrześniu po skoszeniu potrawu ma własność wytępiania trzciny polnej, trawie piękniejszą barwę i silniejszy wzrost daje. Ług równie do tegoż użytku użyty bywa. Ług z popiołu makowego prześliczny daje lila kolor, zpłowiały nawet takoż barwi; w tymże ługu przepierają się w krokoszu farbowane przedmioty.
Popiół szparagom jest użyteczny, równie jak innym ogrodowym roślinom. Garść popiołu miałkiego związana w kawałku płótna i w wodzie wygotowana pomaga do zmię-