Dwór wiejski. T. 3 : dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkającym (Nakwaska Karolina) str. 46

Sponsorzy:





Bikarbonat sody ma też własność niszczenia kwasu we wszystkich mleczywach, dla tego, jeżeli czas grzmotny i lękasz się, aby ci się śmietanka nie zwarzyła nasyp szczyptę tegoż proszku, który w gotowaniu nieda się jej zsiąść. Tak jak pokarmy mamki, tak i każde mleko próbować można. Robione w tym względzie mnogie we Francyi i Szwajcaryi doświadczenia, okazały, iż krowy w stajniach utrzymywane, dają mleko więcej kwasów mające, a w górach i na wolnem powietrzu, przeciwnie.
Próbki. Kobieta, której najważniejszą nauką jest znajomość wszelkich sposobów, jakie wiodą do pomnożenia i zapewnienia dobrego bytu i oszczędności domowej, — winna mieć zawsze zachowane kawałki z każdego wyrobu, co kupiła w ciągu roku; te się przylepiają na papierze w książce do tego przysposobionej, (jak to u kupców widujesz) z napisem ceny, szerokości, gatunku itp. Jestto nader pożytecznym zwyczajem, gdyż się nieraz zapomina, co i poczemu się kupiło, a porównywając nowe kupna z dawnem, jest wiele ułatwienia w targu.
Przepowiednie. Broń mnie Boże, abym cię kiedykolwiek nakłaniać miała do wiary w gusła! Zabobon jest największym nieprzyjacielem prawej religii, ona równie jak zdrowy rozsądek go potępia. Przesądy są nietylko przeciwne rozumowi, lecz stają się częstokroć źródłem niepokoju i zmartwień. Ileż razy zdarzyło mi się widzieć osoby zaturbowane złym snem, lub nieprzyjazną wróżbą, tak jakby już istotnie przygoda na nie padała! Mówiąc więc o prognostykach, nie sądź, abym ci coś podobnego do myśli podawała! wspomnę tu tylko o niektórych spostrzeżeniach, które doświadczenie podało za prawdziwe; z czego w gospodarstwie korzystać można. Są też uprzedzenia, które zabobonnemi się zdają, a jednak pierwotne źródło mieć mu-
siały w słusznych powodach np. wiele osób u nas nie wy. jeżdżą w Poniedziałek, jeżeli z czczej obawy? jest ona nader płonna, gdyż każdy dzień od Boga nam zostawiony, jest równie dobry; zawsze pod okiem i władzą Opatrzności zostajemy! Lecz może niektóre przypadki w podróży przytrafiły się z powodu bałamucenia, napicia itp. służących przez dzień Niedzielny, i ztąd wzrósł przesąd niewyprawiania się z domu w Poniedziałek? Tak tłómaczę to uprzedzenie, nie mogąc sądzić, aby ludzie światli i rozumni mogli sobie robić inne fałszywe i niedorzeczne obawy. O gusłach, jakiemi są wywrócenie soli; liczba 13, 3 świec zapalonych i innych podobnych dzieciństwach, odpowiem z Krasickim: "że ten chyba, co w Pana Boga nie wierzy, podobnemi baśniami się zajmować jest wstanie "!..
Co do pewnych spostrzeżeń: te, które są oparte na instynkcie zwierząt i zmianach atmosfery, są jedynie warte uwagi.
Co do atmosfery. Gdy się błyska wieczorem bez zachmurzenia nieba, to znak pogody.
Grzmot wieczorny poprzedza burze, południowy deszcz; ranny zaś powrót burzy przez cały ciąg dnia zapowiada. Grzmoty ciągłe, nieustające grożą gwałtowną burzą.
Krąg otaczający księżyc, jest poprzednikiem dżdżu.
Gdy deszcz pada nakształt pary, to znak, że długo trwać będzie.
Chmury opadające na ziemię i tworzące jakby wały na powierzchni jej, obiecują pogodę.
Jeżeli mgła po deszczu następuje, jestto znak pogody.
Mgła wieczorem parująca z ziemi, poprzedza słotę.
Jeżeli mgła podczas pogody się pokaże i w górę idzie, to na deszcz.
W zimowej porze grzmot zapowiada wiatr i nawałnice.
Chmury w kształcie bałwanów, poprzedzają wiatr w lecie a śnieg w zimowej porze.
Jeżeli po wielkim wietrze przypadnie biały mróz ze mgłą czas się staje brzydki i niezdrowy.
Wiatry, które poczynają wiać w ciągu dnia, zwykle są silniejsze i dłużej trwają od nocnych.
Niebo czerwone wieczorem, wróży wiatr.
Chmury na zachodzie, nieochybnego deszczu są oznaką.
Mróz podczas wiatru wschodniego nasłany, długo trwa.
Wiatr wschodni jest oznaką ciągłej pogody, jeżeli niebo nie pochmurzone; lecz najgwałtowniejsze burze też od wschodu letnią porą przychodzą.
Wiatr południowy sprowadza deszcz z gromem.
Zachodni wiatr zapowiada słotę.
Zachodnio-północny wiatr na bardzo brzydki czas wieje.
Zachodnio-południowy silny jest zwykle, lecz nieburzliwy
Północno-wschodni wiatr w zimie, ma się na pogodę.
Gdy wiatr od zachodu odgłos dzwonu sprowadza, to na słotę.
Jeżeli dalsze góry jasno się przedstawiają i jakoby zbliżone, to na deszcz.
Dym pełzający po ziemi, równie jak nisko wiszące chmury, są zapowiednią słoty.
Jeżeli deszcz pada podczas nowiu Czerwcowego, to długą, całomiesięczną słotą grozi, i złe będą sianożęcia.
Gdy wieczorem trawa sucha i niema rosy, to na deszcz.
Pokazanie się tęczy, deszcz rokuje.
Od południu zwykle zmiana pogody przypada.
Spostrzeżenie ze zwierząt brane. Glos puszczyka podczas słoty, powrót pogody oznajmia.
Gdy kaczki, gęsi i łabędzie latają nad samą powierzchnią wody i zanurzają się w niej bijąc skrzydłami, to znak burzy.